Turkish (Turkiye)English (United Kingdom)Russian (CIS)French (Fr)Italian - ItalyBulgarian (Български)Deutsch


İstif Makineleri

İstif makineleri; depo alanında palet hareketlerinin sağlanmasında, istifleme ve elleçleme işlemlerinde kullanılmaktadır. Yapılan işlemlerde hız ve çabukluk sağlayan bu makinelerin taşıma kapasiteleri arttıkça depo operasyonları kolaylaşmaktadır.
İstif makineleri eğitimli operatörler tarafından kullanılmaktadır.
Depolarda kullanılan istif makineleri transpalet, stacker, reachtruck, dar koridor istif makinesi (narrow aisle truck), sipariş toplama makinesi (order picker) ve forklift olarak sayılabilmektedir.

Transpalet

Transpaletler, palet taşımak için tasarlanmış çatallara entegre edilen bir kol yardımı ile yaya olarak kontrol edilen araçlardır.
Kontrol mekanizması hidrolik veya elektrik sistemli olabilmektedir. Yönlendirmeyi sağlayan kolun altında bulunan tekerlek yük altına giren çatalların altında bulunan tekerlerden daha büyüktür.
Çatallar paletleri kaldırabilmek için yükselip alçalabilmektedir. Depo içerisinde hafif palet hareketlerini sağlamakta, özellikle fazla yer kaplamadığı ve esnek hareket yeteneği sağladığı için depolardan mağaza raflarına ürün sevkiyatında ya da az sayıda ve ağırlıkta ürünün biryerden başka bir yere taşınmasında kullanılmaktadır.

Stacker

Stacker, hafif yükleri kaldırmakta kullanılan, maksimum kapasitesi yaklaşık 2000 kg. kadar olan ve akü gücü ile çalışan araçlardır.
Bu araçlar genel olarak 6 m. yüksekliğe kaldırma kapasitesi olan fakat 90° acılık dönüş yapılması gereken operasyonlarda kaldırma kapasitesi 2m. veya daha az olan istif makineleridir.
Oturarak ve ayakta kullanılabilen ile aracın üzerine binmeksizin yanında durarak kontrol edilebilen olmak üzere üçe ayrılmaktadır.
Palet operasyonları; araç hareket ettirilerek, çatalların taşınacak paletlere oturması sağlanarak yapılmaktadır. Stackerların çatallarının reachtrucklar gibi ileri geri hareket etme yeteneği yoktur.

Reachtruck

Reach Truck, dar alanlarda yapılmakta olan operasyonlarda kullanılan ve akü gücü ile çalışan araçlardır. Palet taşıma çatalları ileri ve geri hareket etme yeteneğine sahiptir.
Otomatik yükseklik seçim özelliği bulunan veya kamera sistemi ile donatılmış modeller yüksek seviyelerdeki palet operasyonlarında operatöre kolaylık sağlamaktadır.
1000 kg ile 3500 kg arasında taşıma kapasitesi yaklaşık 11 m yüksekliğe kaldırma kapasitesi bulunmaktadır.
2,8 m. ile 3 m.lik dar alanlarda operasyonlarını gerçekleştirebilmektedir.

Dar Koridor İstif Makinesi (Narrow Aisle Truck)

İsminden de anlaşılacağı gibi depolarda dar koridor alanlarında istifleme yapmak için kullanılan araçlardır.
Telli ya da raylı sistem üzerinde çalışabilmektedir. Çatalları koridor tarafında istifleme yapabilecek şekilde 180° dönebilmektedir.
Günümüzde 14 metreye kadar istifleme yapabilen modelleri bulunmaktadır.

Sipariş Toplama Makinesi (Order Picker)

Sipariş toplama makinesinin yükselebilen kabin yapısı ile operatörün raflara yetişerek sipariş işlemesini sağlayan araçlardır.

Forklift

Sipariş toplama makinesinin yükselebilen kabin yapısı ile operatörün raflara yetişerek sipariş işlemesini sağlayan araçlardır.
Oldukça geniş bir alanda çalışabilen, taşıma işlemini hem deponun içinde hem de dışındaki alanlarda gerçekleştirebilen araçlardır .
Ön kısımlarında yer alan çatal ile yükün veya yükü taşıyan paletin altına girilerek taşıma ve kaldırma yapılmaktadır.
Forkliftler, benzin - dizel, LPG yakıtlı ve akülü olmak üzere üç çeşittir. Ön tekerleklerin ilerisinde bulunan çatallar ile palet operasyonları yapılmaktadır.
1.000 kg. ile 4.500 kg. arasında eşya taşıyabilmektedir. Konteyner elleçlemesinde kullanılan çok büyük türleri de mevcut bulunduğu gibi, 1.000 -1500 kg. kapasiteli küçük modelleri de mevcuttur.
Düşük taşıma kapasiteli modeller genelde üç tekerlekli üretilmektedir.
Forklift makineleri diğer istifleme araçlarından daha büyüktür bu nedenle operasyonlarda geniş dönüş alanına ihtiyaç duyulmaktadır. Depo içerisinde rahat hareket edebilmeleri için yaklaşık 3,5 metrelik geniş koridorlara ihtiyaç duyulmaktadır.
Forkliftler dayanıklı, hızlı ve araç yükleme boşaltma operasyonlarında çok kullanışlı olmalarına rağmen, koridorlara girebilmesi için ihtiyaç duyduğu alan nedeniyle, depo içi operasyonlarda daha az tercih edilmektedir.

Görüş Sahası

Özellikle yoğun hareketin olduğu depolarda, hızlı hareket eden forkliftlerin bulunduğu ortamlarda görüş sahasının açık olması gerekmektedir. Gerek operatörler, gerekse yayalar için net görüş alanlarını engelleyecek tüm durumlar önlenmektedir.
Görüş sahası düzenlemesi herhangi bir ekipmanın değişmesi durumunda tekrar gözden geçirilmektedir.

Forklift Operatörü Eğitimi

Bir raf sistemi içinde en fazla rastlanan hasarlar mekanik ve operatörler tarafından idare edilen ekipmanların çarpması sonucu meydana gelen zararlardan kaynaklanmaktadır.
Bir kaç ton ağırlığında tam yüklü forkliftlerin, raf sistemine çarpması sonucu hasar oluşturması kaçınılmazdır. Bu hasarlar genellikle dikey ayaklarda görülmektedir ancak bazı durumlarda travers ya da gergilerde (çapraz bağ) de görülebilmektedir.
Bir depo içinde bazı kazaların olabileceği kabul edilmektedir. En iyi operatör bile, anlık bir dikkatsizlik ya da dalgınlık sonucu rafa çarpabilmektedir.
Önemli olan meydana gelen deformasyonların o birimin gücünü ne ölçüde zayıflattığının farkına varılmasıdır. Zarar gören birimin boşaltılıp yerine yenisinin monte edilmesi gerekmektedir aksi takdirde zayıflayan birim çökebilmekte ve daha büyük zararlara sebep olabilmektedir.
Hasarları minimize edecek önlemler alınabilmektedir. En etkili yöntem operatör eğitimlerinin ve gözetimlerinin en iyi derecede yapılması ile hasarın oluşmasına baştan engel olabilmektir.
Hasar meydana geldiği zaman da anında tamir edilmesi gerekmektedir.
Temel eğitimin, iş dışında bir yerde olması, düzenli olarak tazeleyici eğitimlerin (eski bilgileri hatırlayıp, yenilikleri öğrenmek için yapılan çalışma) yapılması tavsiye edilmektedir. Konuyla ilgili ayarlamalar çalışma alanı içinde iç eğitim ya da müşterinin ihtiyaçlarını karşılayabilecek eğitim merkezlerinde dış eğitim olarak yapılabilmektedir.
Eğitim materyalinin ihtiyacı karşılayabilecek düzeyde olması gerekmektedir.

Forklift operatörlerinin dikkat etmesi gereken konular;
    Yüklü paletlerin traversler üzerine düzgünce yerleştirilmesini sağlamak,
  • Yüke ya da ayaklara aykırı yan kaydırma yapmamak.
  • Paletlerdeki ve yükteki önemli hataları görebilmek ve bunları firmanın rapor sisteminde sunmak (kırık palet, yükün paletten taşması vs.).
  • Bozuk paletlerle ve güvenli olmayan yüklerle ilgilenmek.
  • Yüklü palet ebatlarının görsel olarak kontrolünün öneminin bilinmesi gerekmektedir çünkü palet rafa yerleştirildiği zaman yanlarda yeterli boşluğun kalması gerekmektedir. Ebat sınırlamaları bu tür uygulamalarda yardımcı olmaktadır.
  • Yükün cinsi ve taşmalarından kaynaklanan özel gereksinimlerin bilinmesi gerekmektedir. Örneğin, tanecikli malzemeler kayabilmekte ya da çıkıntı/taşma meydana getirebilmekte ve sonuçta palet yerinden oynatıldığında sorun çıkartabilmektedir. Bu durum, özellikle İçine Girilebilir ve Kayar Raf Sistemi uygulamalarında ciddi sorunlar oluşturabilmektedir.
  • Operasyonların temiz ve düzenli olmasına dikkat edilmesi ve meydana gelen hasarın rapor edilmesi gerekmektedir.
Forklift operatörü davranışlarının gerektiği gibi olması konusunda depo yönetimine büyük görev düşmektedir. Operatör kaynaklı çarpma vakaları, isabetsiz hareketleri ve tehlikeli uygulamalar rapor edilmeli, depoyu (can, mal, raf sistemi ve bina gibi) tehlikeye atabilecek olumsuz sonuçlar doğurmasını engelleyecek önlemler alınmalıdır.